Shloka 45
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
यथा हि गर्भिणी हित्वा स्वं प्रियं मनसो5नुगम् । गर्भस्य हितमाधत्ते तथा राज्ञाप्पसंशयम्
yathā hi garbhiṇī hitvā svaṃ priyaṃ manaso'nugam | garbhasya hitam ādhattē tathā rājñā'pi saṃśayam ||
Bhishma nói: “Như người phụ nữ mang thai gác lại cả những món ăn và thú vui mà lòng mình ưa thích, chỉ chăm lo điều lợi cho đứa con trong bụng, thì nhà vua cũng vậy—không do dự—phải gác bỏ điều mình riêng thích, chỉ hành động vì phúc lợi của muôn dân.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A righteous king must practice self-restraint: he should renounce personal likes and pleasures when they conflict with the common good, and govern with unwavering focus on the welfare of the people.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on rajadharma (the duties of kings). Here he uses a domestic, vivid analogy—pregnancy and maternal care—to emphasize that a ruler must prioritize the dependent (subjects) over his own preferences.