Shloka 72

Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga

Body-Relinquishment

Devanagari script

अन्नपानेन्धनमयो रसप्राणविवर्धन: । यो धारयति भूतानि तस्मै प्राणात्मने नम:

Transliteration

annapānendhanamayo rasaprāṇavivardhanaḥ | yo dhārayati bhūtāni tasmai prāṇātmane namaḥ ||

Translation

Bhīṣma nói: Xin đảnh lễ Đấng Tự Ngã của Sinh Mệnh, vốn được cấu thành bởi thức ăn, nước uống và nhiên liệu, làm tăng dưỡng chất (rasa) và khí lực (prāṇa), và nâng đỡ muôn loài hữu tình. Trong lời dạy về dharma này, sự tôn kính hướng về chính nguyên lý duy trì sự sống—năng lực nuôi dưỡng, làm cho sinh động và kết kết muôn loài lại với nhau.

Word by Word

• अन्नपानइन्धनमयः: consisting of food, drink, and fuel
• अन्नपानइन्धनमयः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अन्नपानइन्धनमय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• रसप्राणविवर्धनः: increasing sap/essence and vital breath
• रसप्राणविवर्धनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: रसप्राणविवर्धन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धारयति: supports, sustains
• Type: Verb
• Root: धृ
• Form: Present, Third, Singular, Parasmaipada

• भूतानि: beings, creatures
• भूतानि: Karma
• Type: Noun
• Root: भूत
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Dative, Singular

• प्राणात्मने: to the life-soul (the self as vital breath)
• प्राणात्मने: Sampradana
• Type: Noun
• Root: प्राणात्मन्
• Form: Masculine, Dative, Singular

• नमः: salutation, homage
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Pranatman (life-principle)
• Bhutani (living beings)
• Food (anna)
• Drink (pana)
• Fuel (indhana)