Shloka 8
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
साधो! मैं पहले नारायणकी आराधनाका कार्य पूर्ण कर लेनेपर पितरोंका पूजन करता हूँ। इस प्रकार वे भगवान् नारायण ही मेरे पिता, माता और पितामह हैं ।।
nārada uvāca | sādho! ahaṃ pūrvaṃ nārāyaṇasyārādhanā-kāryaṃ paripūrya tataḥ pitr̥ṇāṃ pūjanaṃ karomi | evaṃ sa bhagavān nārāyaṇa eva me pitā mātā pitāmahaś ca || ijyate pitr̥yajñeṣu tathā nityaṃ jagatpatiḥ | śrutiś cāparā devī—putrān anu hi pitaro ’yajan ||
Nārada thưa: “Hỡi bậc hiền thiện, ta trước hết hoàn tất việc thờ phụng Nārāyaṇa, rồi sau đó mới cử hành nghi lễ kính tổ (Pitṛs). Vì thế, chính Thế Tôn Nārāyaṇa ấy là cha, là mẹ, và là tổ phụ của ta. Quả thật, trong các tế lễ dành cho tổ tiên, Chúa tể của thế gian luôn được thờ phụng; và một chứng ngôn thánh điển khác còn nói rằng chính các ‘Bậc Cha’ thuở xưa đã từng cử hành sự thờ phụng theo (pháp) gắn với những người con của mình.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada teaches that devotion to Nārāyaṇa is primary and foundational: even ancestral rites (pitṛyajña) are ultimately fulfilled through worship of the Lord, who is regarded as the true source and support of all familial relations and obligations.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and rites, Nārada explains his own practice: he completes worship of Nārāyaṇa first and then performs ancestral honoring, citing śruti to affirm that the Lord is worshipped in pitṛyajñas and that scriptural testimony supports this ordering.