Shloka 7
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
परमेष्ठी ब्रह्माने प्रसन्न होकर मेरे पिता प्रजापतिको उत्पन्न कियाः। मैं उनका संकल्पजनित प्रथम पुत्र हूँ ।। यजामि वै पितृन् साधो नारायणविधीौ कृते । एवं स एव भगवान् पिता माता पितामह:
nārada uvāca |
parameṣṭhī brahmaṇe prasannaḥ san mama pitaraṃ prajāpatiṃ sasarja |
ahaṃ tasya saṅkalpajanitaḥ prathamaḥ putraḥ ||
yajāmi vai pitṝn sādho nārāyaṇa-vidhau kṛte |
evaṃ sa eva bhagavān pitā mātā pitāmahaḥ ||
Nārada thưa: “Khi Đấng Tối Thượng (Parameṣṭhin) hoan hỷ, Ngài sinh ra phụ thân ta là Prajāpati. Ta là người con đầu tiên, sinh từ chính ý nguyện của ngài ấy. Hỡi bậc thiện nhân, ta quả thật thờ cúng các Pitṛ (Tổ linh) khi nghi lễ theo pháp Nārāyaṇa được cử hành. Vì thế, chính Đấng Thế Tôn ấy là cha, là mẹ, và là tổ phụ—nguồn gốc và chỗ nương tựa tối hậu của muôn loài.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Even when one performs ancestral rites (pitṛ-yajña), the ultimate object and ground of worship is the Supreme Lord—who is the source of all beings and all relationships (father, mother, grandsire). Ritual is framed within devotion to the highest cause.
Nārada identifies his lineage: Prajāpati is his father, and Nārada is the first son born from Prajāpati’s resolve. He then explains his practice of worshipping the Pitṛs according to Nārāyaṇa’s prescribed rite, concluding that the same Lord stands behind all progenitors.