Shloka 16
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
संकल्पयित्वा त्रीन् पिण्डान् स्वेनैव विधिना प्रभु: । आत्मगात्रोष्मसम्भूतै: स्नेहगर्भस्तिलैरपि
saṅkalpayitvā trīn piṇḍān svenaiva vidhinā prabhuḥ | ātma-gātroṣma-sambhūtaiḥ sneha-garbhais tilair api apasavya-bhāvena tān piṇḍān prokṣya | tadanantaraṁ deveśvaraḥ śrī-hariḥ svayam eva pūrvābhimukhaḥ praṇamya dharma-maryādā-sthāpanārthaṁ idaṁ vacaḥ uvāca |
Nārada nói: Trước hết, Đấng Tối Thượng phát nguyện và nặn ba piṇḍa theo chính quy tắc của Ngài. Rồi dùng những hạt mè (tila) trở nên óng dầu nhờ sức nóng từ thân mình, Ngài rảy tịnh các lễ vật ấy theo lối apasavya (ngược chiều). Sau đó, Đấng Chúa của chư thiên—Śrī Hari—tự mình quay mặt về hướng đông, dâng lời cầu nguyện và nói những lời này để thiết lập ranh giới của dharma.
नारद उवाच
Educational Q&A
Even divine power acts through rule-bound conduct: the Lord performs a precise rite and then articulates principles to establish dharma-maryādā—showing that ethical order is maintained by disciplined, lawful action rather than mere force.
The Lord prepares three ritual piṇḍas, consecrates them by sprinkling with unctuous sesame in the apasavya (counter-clockwise) manner, then faces east to pray and speak in order to set or reaffirm the proper boundaries of dharma.