Shloka 49
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
इन्द्रियैर्ग.ह्यते यद् यत् तत् तद् व्यक्तमिति स्थिति: । अव्यक्तमिति विज्ञेयं लिड्रग्राह्ममतीन्द्रियम्
nārada uvāca | indriyaiḥ gṛhyate yad yat tat tad vyaktam iti sthitiḥ | avyaktam iti vijñeyaṃ liṅgagrāhyam atīndriyam |
Nārada nói: “Bất cứ điều gì được các giác quan nhận biết thì phải xem là ‘Hiển’ (vyakta)—đó là nhận định đã được xác lập. Còn điều gì vượt ngoài tầm giác quan, chỉ được biết nhờ các dấu hiệu suy luận, thì nên hiểu là ‘Vô hiển’ (avyakta). Trong việc học tri thức, hãy tiếp nhận những phân biệt này qua truyền thống giáo thọ được truyền trao.”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse defines a key epistemic distinction: what the senses directly grasp is ‘manifest’ (vyakta), while what lies beyond sensory reach is ‘unmanifest’ (avyakta) and is known through inferential signs (liṅga). It also affirms the role of traditional transmission (paramparā) in learning such categories correctly.
Within Śānti Parva’s instructional setting, Nārada is teaching a philosophical classification of knowable objects—clarifying how perception and inference relate to ‘manifest’ and ‘unmanifest’ realities as part of broader guidance on knowledge and right understanding.