Shloka 38
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
रूपकूलां मनःस्रोतां स्पर्शद्वीपां रसावहाम् । गन्धपड्कां शब्दजलां स्वर्गमार्गदुरावहाम्
nārada uvāca |
rūpakūlāṃ manaḥsrotāṃ sparśadvīpāṃ rasāvahām |
gandhapaṅkāṃ śabdajalāṃ svargamārgadurāvahām ||
Nārada nói: “Thế gian này như một dòng sông. Chân thật là nguồn; sắc tướng là bờ; tâm là dòng chảy; xúc chạm là những cù lao; vị là dòng nước cuộn trôi. Hương là bùn lầy; âm thanh là nước; và bến vượt khó khăn chính là con đường lên cõi trời. Nhờ thân này làm thuyền, người ta có thể vượt qua. Nhẫn nhục là sào chèo, và dharma là dây neo giữ cho thuyền vững. Nếu được ngọn gió thuận của ly tham, dòng sông chảy xiết này có thể vượt qua. Vì vậy, nhất định phải gắng sức vượt qua.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Worldly life is portrayed as a perilous river made of sense-objects and mental currents; one should cross it through the disciplined use of the body, guided by forbearance (kṣamā), steadied by dharma, and propelled by renunciation (tyāga).
In the didactic setting of Śānti Parva, Nārada instructs the listener through an extended metaphor: the senses and mind constitute the hazards of saṃsāra, while ethical virtues and renunciation provide the means to reach the difficult ‘ford’ leading beyond it.