Shloka 45
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
नाशिष्ये सम्प्रदातव्यो नाव्रते नाकृतात्मनि । “तुमलोग बहुसंख्यक हो जाओ और इस वेदका विस्तार करो। जिसका मन वशमें न हो, जो ब्रह्मचर्य-व्रतका पालन न करता हो तथा जो शिष्यभावसे पढ़ने न आया हो, उसे वेदाध्ययन नहीं कराना चाहये || ४४ $ ।।
nāśiṣye sampradātavyo nāvrate nākṛtātmani |
Bhīṣma nói: Giáo pháp thiêng liêng không nên truyền cho kẻ không phải đệ tử chân chính, không giữ giới nguyện, hay người tự tâm buông thả. Việc học Veda chỉ nên dành cho học trò đến với tâm thế đệ tử, thực hành brahmacarya và sự tiết chế, làm chủ được tâm—để truyền thống được gìn giữ, không bị suy đồi.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sacred knowledge should be transmitted only to a qualified disciple—one who is disciplined, observant of vows (especially brahmacarya), and self-controlled—because the integrity of the Vedic tradition depends on the student’s character and receptivity.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma lays down rules for the proper transmission of Vedic learning, warning against teaching those who lack the required discipline and disciple-like approach.