Shloka 25
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
ऐन्द्रीं तु दिशभास्थाय शैलराजस्य धीमतः
aindrīṁ tu diśam āsthāya śailarājasya dhīmataḥ | himavato girirājasya pūrvadiśāśrayaṁ gatvā parvatasyānta-taṭa-prānte mahātapā mahābuddhimān parāśara-nandano vyāsaḥ śiṣyān vedān adhyāpayām āsa—mahābhāgaṁ sumantuṁ mahābuddhimantaṁ jaiminiṁ tapasvinaṁ pailaṁ vaiśampāyanaṁ ca ||
Bhīṣma nói: Nương theo phương Đông—phương của Indra—của vị “vua núi” hiền trí Himavān, Vyāsa, bậc đại khổ hạnh và hiền triết thâm sâu, con của Parāśara, đã cư ngụ nơi sườn núi vắng lặng. Tại đó, ngài đang truyền dạy Veda cho bốn đệ tử kiệt xuất: Sumantu phúc đức, Jaimini trí tuệ siêu việt, Paila khổ hạnh, và Vaiśampāyana. Đoạn này nêu lý tưởng đạo đức rằng tri thức thiêng liêng được gìn giữ và trao truyền nhờ học tập nghiêm cẩn, bậc thầy xứng đáng, và dòng truyền thừa của những học trò biết gánh trách nhiệm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharma through the disciplined preservation of knowledge: the Vedas endure because a qualified teacher (Vyāsa) instructs worthy disciples in a secluded, austere setting, emphasizing responsibility, purity of intent, and continuity of tradition.
Bhīṣma describes Vyāsa residing near the Himalaya in the eastern quarter and teaching the Vedas to four principal disciples—Sumantu, Jaimini, Paila, and Vaiśampāyana—thereby establishing the lineage through which Vedic learning is transmitted.