Shloka 181
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
न तु कुण्डे पयोभाव: पयश्चापि न मक्षिका । स्वयमेवाप्रुवन्त्येते भावा ननु पराश्रयम्
na tu kuṇḍe payobhāvaḥ payaścāpi na makṣikā | svayamevāpruvantyete bhāvā nanu parāśrayam ||
Bhīṣma nói: “Nhưng cái bát không vì chứa sữa mà hóa thành ‘sữa’, và sữa cũng không hóa thành ruồi. Những trạng thái và thuộc tính nương tựa ấy, tự chúng, tìm đến một chỗ nương (nền tảng) khác với chính chúng.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma uses a simple analogy to show that qualities and states are dependent on an appropriate substratum: a container does not become the contained, and one entity does not transform into an unrelated entity merely by proximity. ‘Bhāvas’ (properties/conditions) inhere by dependence (parāśraya) in something other than themselves.
In Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma is explaining a philosophical point to clarify how attributes relate to their supports—using the pot, milk, and fly as examples to correct mistaken assumptions about identity, transformation, and dependence.