Shloka 180
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
पाणौ कुण्डं तथा कुण्डे पय: पयसि मक्षिका । अश्रिताश्रययोगेन पृथक्त्वेनाश्रिता: पुन:
pāṇau kuṇḍaṃ tathā kuṇḍe payaḥ payasi makṣikā | āśritāśraya-yogena pṛthaktvenāśritāḥ punaḥ ||
Bhīṣma nói: “Trong tay có một chiếc bát nhỏ; trong bát có sữa; và trong sữa có một con ruồi rơi xuống. Tuy cả ba vốn khác nhau, nhưng do quan hệ ‘nương tựa và được nương tựa’, chúng cùng hiện diện một chỗ, tương thuộc trong một tình thế.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates the āśraya–āśrita (support–supported) relation: distinct entities can become practically ‘together’ through dependence and containment. Ethically, it points to how association and reliance bind separate things into shared consequences.
Bhīṣma is explaining a principle through a concrete image: a hand holds a vessel, the vessel holds milk, and a fly is in the milk. Though separate by nature, they are linked in one chain of support and dependence.