Shloka 7
Adhyāya 314 — हिमवदाश्रमः, शक्तिक्षेपकथा, तथा स्वाध्यायविधिः
Himalayan Hermitage, the Myth of the Thrown Spear, and Rules of Vedic Study
तमसशक्ष् तथा सत्त्वं सत्त्वस्याव्यक्तमेव च | अव्यक्त: सत्त्वसंयुक्तो देवलोकमवाप्नुयात्
tamasaḥ kṣaḥ tathā sattvaṃ sattvasyāvyaktam eva ca | avyaktaḥ sattva-saṃyukto devalokam avāpnuyāt ||
Yājñavalkya nói: Trong sự tương tác của các guṇa, người ta thấy những mối kết hợp—tamas với rajas, rajas với tamas, tamas với sattva, và cả sattva với Avyakta (Vô hiển), tức nguyên lý vi tế của bản ngã cá thể. Sự kết hợp qua lại của hai yếu tố như vậy chính là điều được gọi là “dvandva” (nhị nguyên/đối đãi). Khi bản ngã cá thể kết hợp với sattva, nó đạt đến cõi của chư thiên.
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that lived experience arises from conjunctions of principles—especially the guṇas—and that the quality of one’s association (saṃyoga) determines one’s destination: association with sattva leads upward to devaloka.
In Śānti Parva’s philosophical instruction, Yājñavalkya explains how mixtures of tamas, rajas, sattva, and the Unmanifest are perceived as ‘duality’ (dvandva), and he states the karmic-cosmological result that a sattva-associated self reaches the divine realm.