Shloka 7
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
रात्रिमेतावतीं चास्य प्राहुरध्यात्मचिन्तका: । सृजत्यहड्कारमृषिर्भूतं दिव्यात्मकं तथा
rātrim etāvatīṃ cāsya prāhur adhyātma-cintakāḥ | sṛjaty ahaṅkāram ṛṣir bhūtaṃ divyātmakaṃ tathā ||
Yājñavalkya nói: “Những bậc quán chiếu chân lý về Ngã (Self) tuyên rằng đêm của Phạm Thiên cũng rộng lớn ngang bằng ngày của Ngài. Trong chu kỳ vũ trụ ấy, bậc đại tiên Phạm Thiên sinh ra nguyên lý gọi là ‘ahaṅkāra’—kẻ tạo ra ‘cái tôi’—một thực thể vi tế, mang tính thiêng; từ đó ý thức về cá thể khởi động, và các tầng tạo hóa tiếp nối mà tiến hành.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames creation in inner, psychological-metaphysical terms: cosmic time alternates as Brahmā’s day and night, and within that process the principle of ahaṅkāra (the ‘I-sense’) is produced—highlighting how individuality arises as a foundational step in manifestation.
Yājñavalkya is explaining a cosmological sequence to his listeners: learned contemplatives describe the vast duration of Brahmā’s night, and he states that Brahmā, as the primordial seer, creates the divine principle called ahaṅkāra, from which further categories of creation unfold.