Shloka 231
Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)
Devanagari script
श्रोत्रं त्वक् चैव चक्षुश्न जिद्दा प्राणं च पजचमम् । सर्ग तु षष्ठमित्याहुर्बहुचिन्तात्मक॑ स्मृतम्
Transliteration
śrotraṃ tvak caiva cakṣuś ca jihvā prāṇaṃ ca pañcamam | sargaṃ tu ṣaṣṭham ity āhur bahucintātmakam smṛtam ||
Translation
Yājñavalkya nói: “Nghe, chạm, thấy, nếm (lưỡi) và hơi thở sinh mệnh được gọi là năm. Còn ‘sarga’—sự phát khởi/tạo tác—được tuyên là thứ sáu. Tổ hợp các năng lực ấy được ghi nhớ như một nguyên lý ‘đa tư’—luôn xao động, suy lường không dứt.”
Word by Word
श्रोत्रम्ear (organ of hearing)
श्रोत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रोत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वक्skin
त्वक्:
Karma
TypeNoun
Rootत्वच्
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चक्षुःeye (sight)
चक्षुः:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
जिह्वाम्tongue
जिह्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootजिह्वा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राणम्breath/life-wind
प्राणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पञ्चमम्the fifth
पञ्चमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपञ्चम
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्गम्creation/emission; (here) a category/creation
सर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
षष्ठम्the sixth
षष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootषष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
आहुःthey say/declare
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
बहु-चिन्त-आत्मकम्having the nature of much thought/varied reflection
बहु-चिन्त-आत्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहुचिन्तात्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
स्मृतम्is remembered/considered
स्मृतम्:
Karma
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Neuter, Accusative, Singular
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Characters & Entities
Y
YājñavalkyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes