Shloka 23
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
कि मया कृतमेतावद् यो5हं कालमिमं जनम् | मत्स्यो जाल ह्ुविज्ञानादनुवर्तितवानिह
kiṁ mayā kṛtam etāvad yo ’haṁ kālam imaṁ janam | matsyo jāla-hv-ajñānād anuvartitavān iha ||
Vasiṣṭha nói: “Ôi! Bấy lâu nay ta đã làm gì? Suốt quãng thời gian ấy, ta cứ ở đây mà chạy theo ‘con người’ này—tình trạng mang thân. Như con cá vì vô minh tự lao vào lưới mà mắc, ta cũng vậy: cho đến nay vẫn đuổi theo và thuận theo đời sống tự nhiên của thân xác này.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse highlights remorse born of discernment: once true understanding arises, one sees how ignorance makes the self cling to bodily, worldly patterns—like a fish entering a net—and turns toward detachment and right knowledge.
Vasiṣṭha voices an inner awakening: he reflects on his past conduct and recognizes that, for a long time, he merely followed the embodied, natural life without insight, just as a fish is trapped by a net through ignorance.