Shloka 15
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
स्थाणुवच्चाप्यकम्प: स्याद् गिरिवच्चापि निश्चल: । बुद्धवा विधिविधानज्ञास्तदा युक्तं प्रचक्षते
sthāṇuvaccāpy akampaḥ syād girivaccāpi niścalaḥ | buddhvā vidhividhānajñās tadā yuktaṃ pracakṣate, mithileśvara |
Vasiṣṭha nói: “Hãy để người ấy không lay chuyển như cột trụ và bất động như núi. Khi dùng tâm mà chế ngự mọi căn, và dùng trí (buddhi) mà làm cho tâm vững chắc—bất động như đá, vô dục như gỗ khô, kiên định như núi—thì các bậc hiền trí am tường kỷ luật của śāstra sẽ, từ sự chứng ngộ của chính mình, tuyên bố rằng người ấy thật sự đã an lập trong Yoga, hỡi chúa tể Mithilā.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
True Yoga is recognized as inner integration and steadiness: the senses are gathered under the mind, and the mind is stabilized by the intellect. When one becomes unshaken, desireless, and firmly established—like a pillar or mountain—scripturally trained sages acknowledge that state as being ‘yukta’ (yoga-established).
Vasiṣṭha is instructing the king of Mithilā (Janaka) on the marks of an accomplished yogin. Using vivid similes (pillar, stone, dry wood, mountain), he describes the experiential criteria by which knowledgeable sages recognize genuine yogic establishment.