Shloka 42
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
मनुष्यत्वाच्च निरयं प्यायेणोपगच्छति । य एवं वेत्ति नित्यं वै निरात्मा55त्मगुणैवत:
manuṣyatvācca nirayaṃ pyāyeṇopagacchati | ya evaṃ vetti nityaṃ vai nirātmātmaguṇair iva ||
Vasiṣṭha nói: “Ngay cả vì mang thân người, người ta cũng có thể sa vào địa ngục do suy đồi đạo hạnh và buông mình theo dục lạc. Nhưng ai luôn hiểu rõ chân lý ấy—thấy thực tại vô ngã (không chấp ngã) như thể mang những ‘tính chất của ngã’—thì vẫn giữ được sự phân biệt và không bị các tính chất ấy cuốn trôi.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Human life easily slips into suffering when one allows faults to grow—through indulgence, heedlessness, and ego-driven conduct. Continuous discernment about the nature of self and qualities (guṇas) prevents one from being overpowered by them and from accruing actions that lead to ‘hellish’ consequences.
In Śānti Parva’s instructional setting, Vasiṣṭha speaks as a moral and spiritual teacher, warning about the dangers inherent in human weakness and emphasizing steady knowledge/discrimination as the safeguard against downfall.