Shloka 33
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
एवमेतां विकुर्वाण: सर्गप्रलयधर्मिणीम्
evam etāṃ vikurvāṇaḥ sarga-pralaya-dharmiṇīm, trigunamayīṃ prakṛtiṃ vikṛtya, trīṇāṃ guṇānāṃ svāmī ātmā karma-mārge ’nuraktaḥ pravṛttaś ca san, tayā prakṛtyā bhavamānaṃ pratyekaṃ triguṇātmakaṃ kāryaṃ svakam iva manyate.
Vì thế, bằng cách biến đổi Prakṛti—vốn mang bản tính sáng tạo và hủy diệt—Tự Ngã, tuy là chủ của ba guṇa, lại vướng mắc vào con đường hành động và lao vào đó; rồi qua chính Prakṛti ấy, nó xem mọi hiệu quả do ba guṇa tạo thành đều là “của ta”.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Even though the Self is, in essence, sovereign over the three guṇas, when it becomes attached to action and identifies through Prakṛti, it mistakenly claims guṇa-born effects as ‘mine.’ This misidentification is a key mechanism of bondage; freedom lies in discerning Self from Prakṛti and loosening possessiveness.
Vasiṣṭha is explaining a philosophical account of how embodied experience arises: Prakṛti, characterized by cycles of creation and dissolution, produces guṇa-made effects; the Self, turning toward the path of action, becomes involved and adopts a sense of ownership over those effects.