Shloka 29
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
इस प्रकार आत्मा प्रकृतिके द्वारा अपने ही स्वरूपके अनेक विभाग करता है। वह कभी स्वाहा, कभी स्वधा, कभी वषट्कार और कभी नमस्कारमें प्रवृत्त होता है ।।
iti prakāreṇa ātmā prakṛtyā svasyā eva svarūpasya anekān vibhāgān karoti | sa kadācid svāhāyāṃ kadācid svadhāyāṃ kadācid vaṣaṭkāre kadācid namaskāre ca pravartate || yājanādhyāpana-dānaṃ tathaivāhuḥ pratigraham | yajanādhyayane caiva yac cānyad api kiṃcana ||
Vasiṣṭha nói: “Như vậy, Tự Ngã (Self), vận hành qua Prakṛti (Tự Nhiên), phân chia bản tính nhất thể của mình thành nhiều chức năng. Khi thì nó vận động trong công thức ‘svāhā’, khi trong ‘svadhā’, khi trong tiếng hô tế tự ‘vaṣaṭ’, khi trong hành vi đảnh lễ cung kính (namaskāra). Cũng vậy, người đời nói đến việc chủ tế tế lễ, dạy học, bố thí, và cả nhận lễ vật; nói đến việc tế tự và học tập—cùng mọi bổn phận khác. Ý chỉ là: một Tự Ngã nội tại duy nhất, khi biểu hiện qua tự nhiên và nghĩa vụ xã hội–tôn giáo, liền hiện ra như nhiều vai trò và hành vi nghi lễ.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the one Self appears to act in many different ways—ritual utterances, worship, teaching, giving, receiving—because it operates through Prakṛti and social-religious duties. Multiplicity belongs to functional expression, not to the essential unity of the Self.
Vasiṣṭha is instructing his listener in a reflective, dharma-oriented discourse: he lists ritual formulas and standard duties (sacrifice, study, teaching, charity, accepting gifts) to illustrate how a single inner principle seems divided into many roles within Vedic life.