Shloka 33
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
श्लेष्ममूत्रपुरीषे च तीव्रगन्धसमन्विते । शुक्रशोणितसंघाते मज्जास्नायुपरिग्रहे
śleṣma-mūtra-purīṣe ca tīvra-gandha-samanvite | śukra-śoṇita-saṅghāte majjā-snāyu-parigrahe ||
Bhīṣma nói: “Chúng sinh mang thân phải trú trong một ‘vật chứa’ bất tịnh—đầy đờm, nước tiểu và phân, nồng mùi hôi gắt—chỉ do sự tụ hợp của tinh và huyết mà thành, lại bị ràng buộc bởi tủy và gân. Biết rõ điều ghê tởm của sự thọ sinh có thân ấy, người ta nên mưu cầu lợi ích tối thượng: hiểu Chân Ngã và học các pháp tu yoga do śāstra chỉ dạy để đạt đến.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse cultivates dispassion (vairāgya) by emphasizing the body’s impure, composite nature, urging the seeker to turn toward ātma-jñāna (knowledge of the Self) and śāstra-taught yogic disciplines as the true means to the highest good.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and liberation-oriented wisdom. Here he describes the foul constituents of embodied existence to redirect the king’s attention from worldly attachment to spiritual practice and Self-realization.