Shloka 25
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
मध्यस्थमेकमात्मानं पाप॑ं यस्मिन् न विद्यते । द्वितीयं कर्म विज्ञाय नूपते विषयैषिणाम्
madhyastham ekam ātmānaṁ pāpaṁ yasmin na vidyate | dvitīyaṁ karma vijñāya nūpate viṣayaiṣiṇām ||
Bhīṣma nói: “Hãy biết Tự Ngã duy nhất, đứng ở giữa mà vẫn vô tư; nơi đó không có dù chỉ một vết bụi của tội lỗi. Và hãy hiểu rằng ‘yếu tố thứ hai’, khác với Tự Ngã, chính là nghiệp (karma)—thuộc về những kẻ chạy theo các đối tượng giác quan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes the pure, impartial Self—untainted by sin—from karma, which is treated as a secondary principle associated with people driven by desire for sense-objects. Ethical clarity comes from recognizing the Self as intrinsically unstained and seeing desire-based action as a separate, binding factor.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs King Yudhiṣṭhira on dharma and liberation-oriented wisdom. Here he urges discernment: identify the inner Self as neutral and pure, and recognize that the compulsive activity of the sense-seeker is something other than that Self.