Shloka 11
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
स्नेहायतननाशाच्च धननाशाच्च पार्थिव । आधिव्याधिप्रतापाच्च निर्वेदमुपगच्छति
snehāyatananāśāc ca dhananāśāc ca pārthiva | ādhivyādhipratāpāc ca nirvedam upagacchati, pṛthvīnātha ||
Parāśara nói: “Tâu đại vương, khi những chỗ nương tựa của ái tình nơi kẻ thế tục—như vợ, con và những điều tương tự—bị tiêu tan; khi của cải mất mát; và khi bị thiêu đốt bởi lo âu cùng bệnh tật, thì bấy giờ người ấy mới đi đến sự ly tham, chán lìa (nirveda).”
पराशर उवाच
Educational Q&A
Dispassion (nirveda/vairāgya) in worldly people often arises not from insight alone but from the shock of suffering—loss of loved ones, loss of wealth, and the torment of anxiety and illness—revealing the instability of saṃsāra.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation-oriented ethics, the sage Parāśara addresses a king and explains a common psychological pattern: people turn toward detachment when life’s attachments and securities collapse through bereavement, poverty, and affliction.