Shloka 123
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
महानदी चर्मराशेरुत्क्लेदात् ससृजे यतः । ततकश्चर्मण्वतीत्येवं विख्याता सा महानदी,“वहाँ भीगी चर्मराशिसे जो जल बहता था, उससे एक विशाल नदी प्रकट हो गयी, जो चर्मण्वती (चम्बल) के नामसे विख्यात हुई
mahānadī carmarāśer utkle dāt sasṛje yataḥ | tatakaś carmaṇvatīty evaṁ vikhyātā sā mahānadī ||
Từ hơi ẩm rịn ra nơi một đống da thuộc, một dòng nước lớn đã tuôn chảy; bởi thế con sông hùng vĩ ấy được biết đến với danh xưng Carmaṇvatī (tức sông Chambal). Câu chuyện nhấn mạnh rằng những hành vi bắt nguồn từ tàn bạo và ô uế có thể để lại dấu vết lâu dài trên cảnh quan và ký ức cộng đồng, biến một nơi chốn thành lời cảnh tỉnh đạo lý muôn đời.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links moral causality with the world’s fabric: cruelty, pollution, or unethical practices can generate long-lasting consequences, even shaping how places are remembered and named. It functions as an ethical caution embedded in sacred geography.
Vāyudeva explains an origin-story (etiology) for the river Carmaṇvatī: moisture seeping from a pile of hides gave rise to a large river, which became famous by that very association and name.