Shloka 15
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
स्वजने न च ते चिन्ता कर्तव्या मोक्षबुद्धिना । इमे मया विनाभूता भविष्यन्ति कथं त्विति
svajane na ca te cintā kartavyā mokṣa-buddhinā | ime mayā vinābhūtā bhaviṣyanti kathaṃ tv iti ||
Bhīṣma nói: Nếu trí của ngươi đã hướng về mokṣa (giải thoát), thì chớ nên chìm trong nỗi lo âu về người thân của mình, nghĩ rằng: “Không có ta thì họ sẽ sống thế nào?” Mối bận lòng sinh từ chấp trước ấy không hợp với kẻ lấy giải thoát làm mục đích.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A mind aimed at mokṣa should not be driven by attachment-based anxiety about relatives; one should cultivate detachment and trust that others will continue without one’s constant control or presence.
Bhīṣma, instructing on dharma and liberation in the Śānti Parva, counsels the listener to abandon worry about how one’s family will manage without oneself, because such concern contradicts a liberation-oriented resolve.