Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
जिनके मन्दिरमें लगे हुए घण्टोंको सहस्रों आदमी बजाते हैं, घण्टोंकी माला जिन्हें प्रिय है, जिनके प्राण ही घण्टाके समान ध्वनि करते हैं, जो ग्रन्थ और कोलाहलरूप हैं, उन भगवान् शिवको नमस्कार है ।।
hūṁhūṁhūṁkārapārāya hūṁhūṁkārapriyāya ca | namaḥ śamaśabhame nityaṁ girivṛkṣālayāya ca ||
Xin đảnh lễ Thượng đế Śiva—Đấng mà trong đền thờ của Ngài, chuông được muôn người gióng lên; Đấng yêu những tràng chuông; Đấng mà sinh khí tựa tiếng chuông ngân; Đấng là kinh điển và cũng là tiếng huyên náo. Xin đảnh lễ Đấng vượt ngoài mọi âm “hūṁ”, Đấng ưa tiếng “hūṁ”; Đấng luôn trấn an muôn loài bằng lời dạy: “Hãy an tịnh, hãy an tịnh!”, và Đấng cư ngụ trên núi cao, dưới bóng cây rừng.
भीष्म उवाच
The verse presents Śiva as the power behind sacred sound and as a moral protector who pacifies fear and agitation. In the ethical atmosphere of Śānti Parva, it highlights that true strength culminates in śama—calm, restraint, and reassurance to beings.
Bhīṣma, instructing in Śānti Parva, recites a praise-formula (stuti) to Śiva. The focus is devotional: he salutes Śiva through epithets—lover of the ‘hūṁ’ cry, ever associated with peace, and dwelling in wild, ascetic spaces like mountains and under trees.