Shloka 47
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
वे कड़वे-कड़वे काढ़े और नाना प्रकारके घृत पीते रहते हैं तो भी जैसे महासागर अपनी तट-भूमिसे आगे नहीं बढ़ता, उसी प्रकार वे मौतको लाँघ नहीं पाते हैं ।।
te kaṭuka-kaṭukāni kaṣāyān pibanti nānā-vidhaṃ ghṛtaṃ ca sevante; tathāpi yathā mahāsāgaraḥ sva-tīra-bhūmeḥ paraṃ na vardhate, tathā te mṛtyuṃ na laṅghayanti. rasāyanavidaś caiva suprayukta-rasāyanāḥ dṛśyante jarayā bhagnā nagā nāgair ivottamaiḥ.
Janaka nói: “Dẫu người ta uống những thang thuốc sắc đắng ngắt và dùng đủ loại ghee, họ vẫn không thể bước qua cái chết—như đại dương không bao giờ vượt khỏi chính bờ của mình. Cũng vậy, các thầy thuốc tinh thông rasāyana, dù tự mình áp dụng các pháp dưỡng sinh ấy thật khéo, vẫn bị tuổi già quật ngã, như cây cối bị những con voi hùng mạnh đập vỡ.”
जनक उवाच
Educational Q&A
No regimen—medicine, diet, or rejuvenation therapy—can ultimately defeat death; recognizing this limit encourages detachment, humility, and a dharmic focus on what truly lies within one’s control (right conduct and inner realization).
King Janaka illustrates a philosophical point with two images: the ocean that never crosses its shore, and rasāyana experts who still grow old and frail. The argument undercuts reliance on bodily measures as a final refuge and redirects attention to spiritual and ethical priorities.