Shloka 42
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
Devanagari script
गती: सहस्राणि च पञठच तस्य चत्वारि संवर्तकृतानि चैव । विमुक्तमेनं निरयाच्च विद्धि सर्वेषु चान्येषु च सम्भवेषु
Translation
Hỡi Daitya, hữu tình ấy đi qua mười chín nghìn nẻo sinh tồn; lại còn có bốn loại dẫn đến sự tan rã và tái lập của thế giới (saṃvarta). Hãy biết rằng nó được giải khỏi địa ngục; và trong mọi sự sinh khởi khác (ngoài loài người), chỉ có thọ nhận vui–khổ mà thôi.
Word by Word
गतयःcourses/conditions of existence (destinies)
गतयः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Plural
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पञ्चfive
पञ्च:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्च
FormNominative, Singular
तस्यof that (being)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
चत्वारिfour
चत्वारि:
Karta
TypeNoun
Rootचतुर्
FormNeuter, Nominative, Plural
संवर्तकृतानिdone at the time of dissolution (pralaya)
संवर्तकृतानि:
Karta
TypeAdjective
Rootसंवर्तकृत
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विमुक्तम्released/freed
विमुक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविमुक्त
FormMasculine, Accusative, Singular
एनम्this one/him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (एन्-)
FormMasculine, Accusative, Singular
निरयात्from hell
निरयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनिरय
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विद्धिknow/understand
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormLoṭ (Imperative), Second, Singular, Parasmaipada
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्येषुin other
अन्येषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सम्भवेषुbirths/origins (embodiments)
सम्भवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसम्भव
FormMasculine, Locative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes