Shloka 15
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
तदेव बहुभिमर्माल्यैर्वास्यथमानं पुनः पुनः । विमुञज्चति स्वकं गन्धं माल्यगन्धे च तिष्ठति
tad eva bahubhir marmālyair vāsyathamānaṃ punaḥ punaḥ | vimuñcati svakaṃ gandhaṃ mālyagandhe ca tiṣṭhati ||
Bhīṣma nói: “Chính dầu mè hay dầu mù tạt ấy, khi được ướp hương bởi nhiều vòng hoa thơm, lặp đi lặp lại, sẽ bỏ mùi vốn có và an trú trong hương hoa. Cũng vậy, khối lỗi lầm do ba guṇa—sattva, rajas và tamas—khiến vận hành, lại được củng cố qua hàng trăm kiếp bởi sự vướng mắc với vợ con và những điều tương tự, có thể được dập tắt nhờ trí hiểu và nỗ lực bền bỉ sinh từ sự tu tập có kỷ luật.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Repeated association and sustained practice can transform one’s ingrained tendencies: just as oil repeatedly infused with floral scent relinquishes its own odor and takes on the garland’s fragrance, so too long-accumulated faults driven by the three guṇas can be reduced and ended through discernment (buddhi) and disciplined practice (abhyāsa) supported by deliberate effort (yatna).
In the Śānti Parva’s instruction on inner discipline and the workings of the guṇas, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira using a concrete household analogy (oil absorbing perfume) to explain how deep-seated dispositions formed over many lives and reinforced by worldly attachments can nevertheless be altered through understanding and sustained spiritual-ethical effort.