Shloka 6
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
अप्रमादाद् भयं रक्षेत् ध्वासं क्षेत्रज्ञणीलनात् इच्छां द्वेषं च काम॑ च धैर्येण विनिवर्तयेत्
apramādād bhayaṁ rakṣet dhvāsaṁ kṣetrajña-nīlanāt | icchāṁ dveṣaṁ ca kāmaṁ ca dhairyeṇa vinivartayet ||
Bhīṣma nói: Hãy xua tan sợ hãi bằng sự tỉnh giác, không buông lung. Hãy làm cho hơi thở được vững và được giữ gìn bằng sự quán chiếu hướng nội về “kẻ biết của cánh đồng” (Tự ngã), tức là điều phục sinh khí bằng prāṇāyāma. Và bằng lòng nhẫn nại kiên định, hãy quay lui khỏi ham muốn, ghét bỏ và dục lạc—để tâm trở nên thích hợp cho dharma và an hòa nội tại.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cultivate apramāda (vigilant non-negligence) to dispel fear, regulate and protect the breath through inward Self-contemplation (a yogic discipline akin to prāṇāyāma), and restrain desire, aversion, and lust through dhairya (steadfast patience).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and the means to peace after the war; here he gives practical inner disciplines—alertness, breath-control grounded in Self-awareness, and patient restraint of passions.