Shloka 19
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
एष मार्गों हि मोक्षस्य प्रसन्नो विमल: शुचि: । तथा वाक्कायमनसां नियम: कामतो<न्यथा
eṣa mārgo hi mokṣasya prasanno vimalaḥ śuciḥ | tathā vākkāyamanasāṃ niyamaḥ kāmato 'nyathā |
Bhishma nói: “Đây quả thật là con đường giải thoát—an nhiên, không tì vết và thanh tịnh: đó là sự chế ngự có kỷ luật đối với lời nói, thân và tâm, không bị dục vọng hay những xung lực đối nghịch của nó chi phối. Không mê lầm và không chấp trước; từ bỏ dục và sân; không khốn cùng, không kiêu mạn, không xao động; tâm vững; và sự điều phục vô dục đối với tâm, lời nói và các căn—ấy là con đường sạch, tinh khiết và thánh thiện dẫn đến moksha.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is approached through purity and serenity grounded in disciplined restraint of speech, body, and mind—free from desire-driven impulses—together with non-attachment, abandonment of lust and anger, freedom from agitation and arrogance, and steadiness of mind.
In the Shanti Parva instruction section, Bhishma is advising Yudhishthira on dharma and the means to spiritual freedom, summarizing the ethical-psychological disciplines that constitute the ‘pure path’ to moksha.