Shloka 10
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
अनित्यत्वेन च स्नेहं क्षुधां योगेन पण्डित: । कारुण्येनात्मनो मान तृष्णां च परितोषत:
anityatvena ca snehaṁ kṣudhāṁ yogena paṇḍitaḥ | kāruṇyenātmano mānaṁ tṛṣṇāṁ ca paritoṣataḥ ||
Bhīṣma nói: Người trí chinh phục sự luyến ái bằng cách quán niệm tính vô thường của muôn vật; vượt qua cơn đói nhờ thực hành yoga có kỷ luật; chế ngự tự cao bằng lòng bi mẫn; và làm chủ khát ái bằng sự tri túc. Nhờ vun bồi những kỷ luật nội tâm ấy, người ấy trở nên xứng đáng để hành trì dharma một cách vững bền.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a practical inner discipline: contemplate impermanence to loosen attachment, practice yoga to restrain bodily urges like hunger, cultivate compassion to dissolve pride, and develop contentment to end craving. Together these form a dharmic method for mastering the mind and senses.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous living after the war. Here he gives concise guidance on self-conquest—how a wise person should train the inner life so that conduct in dharma becomes stable and unshaken.