Shloka 46
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
ऋतं सत्यं विदितं वेदितव्यं सर्वस्यात्मा स्थावरं जड़मं च । सर्व सुखं यच्छिवमुत्तरं च ब्रह्माव्यक्त प्रभवश्चवाव्ययं च
ṛtaṃ satyaṃ viditaṃ veditavyaṃ sarvasyātmā sthāvaraṃ jaḍamaṃ ca | sarva-sukhaṃ yac chivam uttaraṃ ca brahmāvyakta-prabhavaś cāvyayaṃ ca ||
Kapila tuyên bố rằng Brahman chính là nguyên lý của trật tự vũ trụ (ṛta) và chân lý (satya)—vừa là điều đã biết, vừa là điều còn phải biết. Ngài là Tự Ngã nội tại của hết thảy, bao trùm cả cái bất động và cái vô tri. Ngài là sự viên mãn của hạnh phúc, điềm lành và thiện ích tối thượng; là vô hiển (avyakta), là nguồn phát sinh của muôn loài, và là bất hoại. Ý hướng đạo đức ở đây là: thực tại tối hậu không thiên lệch hay thuộc về một giáo phái nào; nó thấm khắp, làm nền cho sự chân thật, và là mục tiêu tối thượng vượt ngoài các lạc thú chóng qua.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Brahman is identified as cosmic order and truth, the inner Self of everything—sentient and insentient—supreme, auspicious, unmanifest, the source of all, and imperishable. The verse urges a shift from limited identifications to recognizing an all-pervading, truthful ground of reality as the highest aim.
In the Shanti Parva’s philosophical instruction, Kapila is expounding a doctrine of ultimate reality. He characterizes Brahman through a chain of predicates—truth, knowable/known, universal Self, source, and imperishable—to guide the listener toward contemplative understanding and liberation-oriented ethics.