Shloka 45
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
समाप्तं त्याग इत्येव सर्ववेदेषु निष्ठितम् । संतोष इत्यनुगतमपवर्गे प्रतेष्ठितम्
samāptaṁ tyāga ity eva sarvavedeṣu niṣṭhitam | santoṣa ity anugatam apavarge pratiṣṭhitam ||
Kapila nói: “Kết luận chỉ có một: ly xả (tyāga). Điều ấy được xác lập như giáo huấn đã định trong toàn thể các Veda. Thực tại ấy—hiện diện trong muôn loài như sự tri túc (santoṣa)—đứng vững trong apavarga, tức giải thoát (mokṣa).”
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that the final, Veda-confirmed conclusion is tyāga (renunciation): letting go of attachment and possessiveness. This inner renunciation matures into santoṣa (contentment), which is portrayed as pervading life and culminating in apavarga (liberation).
In Śānti Parva’s philosophical instruction, Kapila is presenting a doctrinal summary: he states what he regards as the settled Vedic endpoint—renunciation—and links it with the inner state of contentment and the ultimate goal of mokṣa.