Shloka 28
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
द्वाराणि यस्य सर्वाणि सुगुप्तानि मनीषिण: । उपस्थमुदरं बाहू वाक् चतुर्थी स वै द्विज:,जिस मनीषी पुरुषके उपस्थ, उदर, हाथ-पैर और वाणी--ये सभी द्वार पूर्णतः रक्षित हैं, वही वास्तवमें ब्राह्मण है
dvārāṇi yasya sarvāṇi sugoptāni manīṣiṇaḥ | upastham udaraṃ bāhū vāk caturthī sa vai dvijaḥ ||
Kapila nói: Người trí thực sự là người canh giữ vững vàng mọi “cửa ngõ”—dục vọng, lòng ham ăn của bụng, đôi tay (tức quyền năng hành động và chiếm đoạt), và lời nói là cửa thứ tư. Chỉ người tự chế như vậy mới xứng được gọi là “nhị sinh” (brāhmaṇa theo nghĩa đạo hạnh), vì hạnh kiểm của họ được gìn giữ bởi kỷ luật chứ không bị dục vọng lôi kéo.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is defined by disciplined restraint: guarding desire (sex), appetite (food), the power of action (arms), and speech. Ethical identity is grounded in self-mastery rather than mere birth or ritual.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, Kapila delivers a didactic statement redefining the ‘dvija’ as the person who protects key ‘gates’ of behavior through vigilance and wisdom.