Shloka 11
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
वेदस्योपनिषत् सत्यं सत्यस्योपनिषद् दम: । दमस्योपनिषद् दानं दानस्योपनिषत् तपः,वेदका सार है सत्य वचन, सत्यका सार है इन्द्रियोंका संयम, संयमका सार है दान और दानका सार है तपस्या
vedasyopaniṣat satyaṃ satyasyopaniṣad damaḥ | damasyopaniṣad dānaṃ dānasyopaniṣat tapaḥ ||
Vyāsa nói: “Cốt tủy nội tại (Upaniṣad) của Veda là Chân thật; cốt tủy của Chân thật là tự chế (dama). Cốt tủy của tự chế là bố thí (dāna), và cốt tủy của bố thí là khổ hạnh (tapas)—sự tinh cần tu tập có kỷ luật. Vì thế, lời dạy dẫn từ lời nói ngay thẳng và liêm chính, đến sự làm chủ các căn, đến lòng rộng rãi, và sau cùng đến nỗ lực tâm linh nghiêm mật như chỗ nương sâu nhất của đời sống đạo đức.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse presents a graded ethical hierarchy: truth is the heart of sacred knowledge; truth is sustained by self-restraint; self-restraint expresses itself through generosity; and the deepest foundation of generosity is tapas—disciplined austerity that purifies motives and strengthens virtue.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers a concise aphoristic teaching, summarizing how inner virtues support one another and culminate in tapas as the sustaining discipline behind truthful, restrained, and generous living.