Shloka 20
कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
यद्यप्यस्य महीं दद्याद् रत्नपूर्णामिमां नर: । इदमेव ततः श्रेय इति मन्येत तत्त्ववित्
vyāsa uvāca |
yady apy asya mahīṁ dadyād ratnapūrṇām imāṁ naraḥ |
idam eva tataḥ śreya iti manyeta tattvavit |
tatra yat prītisaṁyuktaṁ kiñcid ātmani lakṣayet |
praśāntam iva saṁśuddhaṁ sattvaṁ tad upadhārayet |
Vyāsa nói: Dẫu một người có đem cho cả trái đất này đầy châu báu, bậc tri chân vẫn sẽ xét rằng điều này mới là thiện ích cao hơn—ấy là tri thức. Và trong việc ấy, khi tự thấy trong lòng có niềm vui gắn với tình mến—một trạng thái thanh tịnh, như thể an nhiên—hãy hiểu rằng phẩm chất sattva đã khởi lên và đang vận hành.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True welfare (śreyas) is knowledge, not even the greatest material gift. A practical sign of sattva is an inner state of purified, quiet gladness; recognizing this helps one discern the mind’s movement toward clarity and virtue.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and right living, Vyāsa delivers a didactic comparison—jewel-filled earth versus knowledge—and then gives a diagnostic criterion for inner cultivation: noticing serene, purified joy as the mark of sattva arising.