Shloka 11
कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
लक्षण तु प्रसादस्य यथा स्वप्ने सुखं स्वपेत् । निवाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते
lakṣaṇaṁ tu prasādasya yathā svapne sukhaṁ svapet | nivāte vā yathā dīpo dīpyamāno na kampate ||
Vyāsa nói: Dấu hiệu của sự trong sáng nội tâm (prasāda) là thế này: như người ngủ an vui trong giấc ngủ, nếm được sự nhẹ nhõm của nghỉ ngơi sâu; và như ngọn đèn cháy nơi không gió không chập chờn mà tỏa sáng đều—cũng vậy, khi tâm thật sự được thanh lọc, nó không dao động. Sự vững chãi không lay chuyển ấy là dấu ấn của sự thanh tịnh tối thượng.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The core teaching is that true inner purity and serenity (prasāda) are recognized by steadiness: the mind remains unshaken and non-restless, like a lamp that does not flicker in a windless place, and like the ease experienced in deep, happy sleep.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa is describing a practical criterion for spiritual and ethical maturity: not external display, but the inward sign of a mind that has become calm, stable, and free from agitation.