Shloka 5
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
एकश्चरति य: पश्यन् न जहाति न हीयते । अनग्निरनिकेतश्न ग्राममन्नार्थमा श्रयेत्
ekaś carati yaḥ paśyan na jahāti na hīyate | anagnir aniketaś ca grāmam annārtham āśrayet ||
Vyāsa nói: “Người thấy được chân lý mà du hành một mình thì không bỏ ai, cũng chẳng bị ai bỏ—vì với tính bao trùm, người ấy vượt khỏi những ràng buộc thường tình của chiếm hữu và khước từ. Bậc xuất gia không nên lập lửa tế tự, cũng không nên an cư bằng cách dựng nhà hay lập tu viện; chỉ nên vào làng vì mục đích khất thực.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the ideal of a self-realized renunciant: living without attachment, not defining relationships through possession or rejection, and maintaining radical simplicity—no ritual fire, no fixed residence—approaching society only to receive alms.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Vyāsa describes the conduct (ācāra) of a true saṃnyāsin: solitary wandering grounded in insight, and a disciplined lifestyle that avoids settling down or engaging in household/ritual obligations.