Shloka 23
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
जो सब प्रकारकी आसक्तियोंसे छूटकर मुनिवृत्तिसे रहता है, आकाशकी भाँति निर्लेप और स्थिर है, किसी भी वस्तुको अपनी नहीं मानता, एकाकी विचरता और शान्तभावसे रहता है, उसे देवता ब्रह्मवेत्ता मानते हैं ।।
jīvitaṁ yasya dharmārthaṁ dharmo haryartham eva ca | aho gātrāśanaṁ puṇyārthaṁ taṁ devā brāhmaṇaṁ viduḥ ||
Vyāsa nói: Người lấy chính đời mình vì dharma, lấy dharma ấy chỉ hướng về Hari; người xem cả việc nuôi thân bằng thức ăn cũng chỉ là hành vi làm vì công đức—người ấy được chư thiên công nhận là một brāhmaṇa chân chính, bậc tri Brahman: lìa chấp, không sở hữu, độc hành, và an nhiên như bầu trời.
व्यास उवाच
Educational Q&A
A truly realized person lives for dharma, dedicates dharma itself to Hari, and treats bodily maintenance (like eating) as a minimal, merit-oriented necessity—signifying deep detachment, serenity, and spiritual knowledge.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and right living, Vyāsa describes the marks of an ideal brāhmaṇa/Brahmavid—one recognized even by the gods—emphasizing renunciation, devotion, and disciplined simplicity.