Shloka 22
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
अनक्षत्रास्त्वनाधृष्या दृश्यन्ते ज्योतिषां गणा: । ये सब ब्राह्मण प्रायः उपवास आदि क्लेशदायक कर्म करनेके कारण लौकिक सुखसे रहित थे। सदा धर्ममें तत्पर रहते और इन्द्रियोंको वशमें रखते थे। उन्हें धर्मके फलका प्रत्यक्ष अनुभव था। वे सब-के-सब वानप्रस्थी थे। इस लोकसे जानेपर आकाशकमें वे नक्षत्र भिन्न
anakṣatrās tv anādhṛṣyā dṛśyante jyotiṣāṁ gaṇāḥ | jarayā ca parithyūno vyādhinā ca prapīḍitaḥ ||
Vyāsa nói: “Trên trời còn thấy những đoàn thể rực sáng không được kể vào các chòm sao thông thường—những nhóm ánh quang bất khả xâm phạm. Phần nhiều đó là các brāhmaṇa, do nhịn ăn và những khổ hạnh nhọc nhằn khác mà sống không hưởng lạc thế tục, luôn chuyên chú vào dharma và chế ngự các căn. Vì trực tiếp chứng nghiệm quả của sự công chính, họ sống đời vānaprastha; và khi rời cõi này, họ hiện ra trên trời như những vì sao riêng biệt, uy nghi, chói lọi. (Có người cũng bị tuổi già bào mòn và bệnh tật hành hạ.)”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Steadfastness in dharma, austerity (such as fasting), and restraint of the senses are portrayed as transformative: those who renounce worldly pleasure and directly realize dharma’s fruits attain an exalted posthumous state, symbolized by becoming radiant, unassailable lights in the heavens.
Vyāsa explains a cosmological-ethical vision: certain extraordinary star-like lights seen in the sky correspond to former forest-dwelling ascetics (mostly Brahmins) who practiced severe disciplines and lived by dharma; after death they appear as distinct luminous stars, even if in life they were weakened by old age and disease.