अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
नदद्वारं पुरं गत्वा हंसो हि नियतो वशी । ईश: सर्वस्य भूतस्य स्थावरस्य चरस्य च
nava-dvāraṁ puraṁ gatvā haṁso hi niyato vaśī | īśaḥ sarvasya bhūtasya sthāvarasya carasya ca ||
Vyāsa nói: Khi đã vào “thành chín cửa”—thân người—haṁsa, tự ngã nội tại, an trụ vững vàng và tự chủ. Ngài là Chúa tể của mọi loài, cả bất động lẫn hữu động; tuy hiện diện trong đời sống hữu thân, Ngài vẫn tối thượng và không bị ràng buộc. Lời dạy hướng đến sự trị vì bên trong: nhận ra Đấng Tối thượng là bậc cai quản trong mọi sinh linh khiến hạnh kiểm vững vàng, chuyển ta khỏi sự thúc ép bên ngoài đến đời sống kỷ luật và đạo đức.
व्यास उवाच
The body is a ‘city of nine gates,’ but the true ruler within is the Lord/inner Self. Recognizing this indwelling sovereignty supports niyama (discipline) and vaśitva (self-mastery), encouraging ethical restraint rather than being driven by the senses.
Vyāsa states a metaphysical instruction: the Supreme, as the Lord of all beings, is present within embodied existence. Using the image of entering the nine-gated city, he describes the haṁsa (inner self) as steady and self-controlled, framing a contemplative teaching rather than an external event.