Shloka 31
अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
अक्षरं च क्षरं चैव द्वैधीभावो5यमात्मन: । क्षर: सर्वेषु भूतेषु दिव्यं तमृतमक्षरम्
akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva dvaidhībhāvo ’yam ātmanaḥ | kṣaraḥ sarveṣu bhūteṣu divyaṃ tad amṛtam akṣaram ||
Vyāsa giải thích rằng Tự ngã được nói theo hai mặt: hữu hoại và bất hoại. Trong mọi loài, nó hiện ra như hữu hoại—chịu biến đổi và tan rã—nhưng thực tại thần diệu, bất tử ở bên trong là bất hoại, là chân lý bền vững không hư mục. Lời dạy hướng người nghe phân biệt phần tạm bợ của đời sống hữu thân với nguyên lý vĩnh cửu làm nền cho sự vững vàng đạo đức và tự do nội tâm.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches discernment between two aspects attributed to the Self: the perishable manifestation seen in embodied existence and the imperishable, deathless reality that is divine and unchanging. Ethical steadiness arises from anchoring one’s identity in the imperishable rather than the transient.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa is presenting a philosophical clarification to guide the listener toward peace: he frames the Self in a twofold description—mutable in its worldly appearance across beings, yet truly immortal and imperishable in its essential nature.