Shloka 14
Adhyātma-krama: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman Hierarchy and Citta-Prasāda (आध्यात्मक्रमः)
त्रेतादौ केवला वेदा यज्ञा वर्णाश्रमास्तथा । संरोधादायुषस्त्वेते व्यस्यन्ते द्वापरे युगे
tretādau kevalā vedā yajñā varṇāśramās tathā | saṃrodhād āyuṣas tv ete vyasyante dvāpare yuge ||
Vyāsa nói: “Vào buổi đầu thời Tretā, chỉ có Veda trong hình thức nguyên nhất, chưa phân chia; các nghi lễ tế tự và hệ thống varṇa–āśrama cũng vậy. Nhưng khi tuổi thọ con người bị thu hẹp, đến thời Dvāpara, những điều ấy được sắp đặt và phân bổ.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
As human capacities—especially lifespan—diminish across the ages, the preservation and practice of dharma adapts: what was once held as a single, integral Vedic and ritual order becomes systematized and divided in the Dvāpara-yuga to remain accessible and workable.
Vyāsa is explaining a yuga-based account of religious and social organization: in early ages the Vedas, sacrifices, and the varṇa–āśrama framework are presented as ‘whole’ or unified, but later—specifically in Dvāpara—these are arranged into divisions in response to the shortening of human life.