Shloka 1006
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
जीवितं जीवलोकस्य कालेनागम्य नीयते । “धन और भोग नष्ट हो जाते हैं। स्थान और ऐश्वर्य छिन जाता है तथा इस जीव-जगतके जीवनको भी काल आकर हर ले जाता है
jīvitaṃ jīvalokasya kālenāgamya nīyate |
Bhīṣma nói: Sinh mệnh của mọi loài trong cõi hữu tình này, khi Thời Gian đến, đều bị cuốn đi. Của cải và khoái lạc tiêu tan; địa vị và quyền uy bị tước đoạt; và rốt cuộc ngay cả mạng sống cũng bị Thời Gian lấy mất—vì thế chớ bám víu vào quyền lực và tài vật mong manh, mà hãy hướng mình về dharma và điều bền vững vượt ngoài biến dịch.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All worldly attainments—wealth, pleasure, status, and even life—are impermanent and are ultimately taken by Kāla (Time). The ethical implication is to cultivate detachment and prioritize dharma and inner steadiness over transient power and possessions.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous living after the war. Here he emphasizes the inevitability of Time’s power, using it to counsel sobriety, humility, and a dharma-centered life.