Shloka 17
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
त्याग एव हि सर्वेषां युक्तानामपि कर्मणाम् | नित्यं मिथ्याविनीतानां क्लेशो दुः:खवहो मतः
tyāga eva hi sarveṣāṁ yuktānām api karmaṇām | nityaṁ mithyā-vinītānāṁ kleśo duḥkhavaho mataḥ ||
Bhishma nói: Ly xả chính là sự viên mãn chân thật của mọi hành động, ngay cả đối với người có kỷ luật và tinh tấn tu tập. Nhưng kẻ cứ tự xưng khiêm cung và tự chế, mà không từ bỏ ngã mạn, chấp thủ “của ta”, luyến ái và dục vọng, thì các phiền não—như vô minh—sẽ sinh khởi; và chúng được xem là kẻ mang đến khổ đau.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That genuine spiritual progress requires tyāga—giving up egoistic ownership, attachment, and desire within action; merely performing disciplines while retaining inner clinging is hypocrisy and results in kleśa (afflictions) that produce suffering.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhishma is teaching Yudhishthira about dharma and liberation-oriented conduct, emphasizing inner renunciation as essential even when one continues to act.