Shloka 12
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
वाकृप्रबद्धो हि संसारो विरागाद् व्याहरेद् यदि । बुद्धयाप्यनुगृहीतेन मनसा कर्म तामसम्
vākṛprabaddho hi saṃsāro virāgād vyāhared yadi | buddhyāpy anugṛhītena manasā karma tāmasam ||
Bhīṣma nói: “Sự ràng buộc nơi thế gian quả thật được thắt chặt bởi lời nói và hành vi; vì vậy hãy luôn nói điều cao quý. Và nếu đã đạt đến ly tham, thì—nhờ trí phân biệt mà chế ngự được tâm—người ấy nên bộc lộ cả những hành vi thuộc tính tối (tāmasika) của chính mình, như những việc bạo hại; bởi khi lỗi lầm được đưa ra ánh sáng, gánh nặng của nó giảm đi và con đường thanh tịnh được củng cố.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Speech and behavior can bind one to saṃsāra; therefore cultivate noble speech. With vairāgya and the guidance of buddhi, restrain the mind and openly acknowledge tamasic wrongs, since disclosure supports purification and lessens the weight of sin.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhishma advises the listener that worldly entanglement is reinforced through speech, and he recommends controlled, truthful, elevating speech along with candid admission of past harmful deeds as part of ethical reform.