Shloka 30
Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha
पृथ्व्यां नर: पश्यति नान्तमस्या ह्ान्तश्नास्या भविता चेति विद्धि | पर॑ं नयन्तीह विलोड्यमानं यथा प्लवं वायुरिवार्णवस्थम्
pṛthvyāṃ naraḥ paśyati nāntam asyā hy antaśnāsya bhavitā ceti viddhi | paraṃ nayantīha vilodyamānaṃ yathā plavaṃ vāyur ivārṇavastham ||
Bhīṣma nói: Trên mặt đất này, con người không thấy được tận cùng của đất; hãy biết rằng ngay cả giới hạn bên trong của nó cũng không thể chạm tới. Ở đời, khi bị hoàn cảnh khuấy đảo, người ta bị cuốn đi về phía trước—như gió đẩy con thuyền đang nổi giữa đại dương. Lời dạy là: đời người, bị ràng buộc vào sự mênh mông và bất định của thế gian, rất dễ bị cuốn trôi nếu không được giữ vững bởi minh biện (viveka) và dharma (chánh pháp).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The world is vast and its limits are not easily grasped; when a person is agitated by changing conditions, they are carried along like a boat driven by wind on the ocean. Therefore one should cultivate steadiness—discernment, restraint, and dharma—so as not to be helplessly swept by circumstance.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on right conduct and the nature of worldly life. In this verse he uses a metaphor—wind driving a boat on the sea—to describe how people, when churned by events, are propelled onward without clear control unless anchored in wise discipline.