Shloka 15
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
प्रणीतं कर्मणा मार्ग नीयमान: पुन: पुनः । प्राप्रोत्ययं कर्मफल प्रवृत्तं धर्ममाप्तवान्
bhīṣma uvāca | praṇītaṃ karmaṇā mārgaṃ nīyamānaḥ punaḥ punaḥ | prāpnoty ayaṃ karmaphalaṃ pravṛttaṃ dharmam āptavān |
Bhīṣma nói: Kẻ nương tựa vào hành động bị chi phối bởi sự dấn thân thế tục—công và tội—thì bị chính nghiệp của mình dẫn dắt hết lần này đến lần khác trở lại con đường của nghiệp. Vì thế, bị khiến phải lang thang trong vòng luân hồi, người ấy liên tiếp thọ nhận quả nghiệp dưới hình thức lạc và khổ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to pravṛtti-oriented action (merit–demerit producing deeds) keeps the being bound to samsāra: karma itself repeatedly drives one along the karmic path, yielding inevitable results as sukha and duḥkha.
In Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharma and liberation-oriented reflection, explaining to the listener that worldly action governed by merit and demerit causes repeated wandering and repeated experience of karmic fruits.