Shloka 16
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिन: । रसवर्ज रसो<प्यस्य परं दृष्टवा निवर्तते
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ | rasavarjaṁ raso 'py asya paraṁ dṛṣṭvā nivartate ||
Bhīṣma nói: Với người kiêng tránh hưởng thụ giác quan, các đối tượng của giác quan sẽ rút lui; nhưng “dư vị” ham thích vẫn còn. Song khi trực kiến Thực Tại Tối Thượng, ngay cả sự thèm khát còn sót ấy cũng bị dập tắt. Lời dạy nhấn mạnh rằng chỉ kiềm chế bên ngoài là chưa đủ nếu sự chấp trước bên trong chưa được tiêu tan nhờ chứng ngộ cao hơn.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External withdrawal from sense-objects can stop indulgence, but the inner ‘taste’ (residual craving) may persist; only direct realization of the Supreme removes that subtle attachment completely.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhīṣma teaches that true mastery over the senses is not merely abstinence but the transformation of desire through higher spiritual vision.