Shloka 17
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
प्राणापानौ तथोदानं समान व्यानमेव च । एवं तौ मनसि स्थाप्य दधतु: प्राणयोर्मन:
prāṇāpānau tathodānaṃ samānaṃ vyānam eva ca | evaṃ tau manasi sthāpya dadhatuḥ prāṇayor manaḥ ||
Bhīṣma nói: “Họ đặt vào trong tâm năm dòng sinh khí—prāṇa và apāna, cùng với udāna, samāna và vyāna. Sắp đặt như thế ở nội tâm, rồi họ kết hợp tâm với hai hơi thở chủ yếu là prāṇa và apāna.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches yogic interiorization: gathering the five vital currents and then linking the mind to regulated prāṇa and apāna, so attention becomes steady and fit for higher concentration and liberation-oriented practice.
Bhīṣma describes a disciplined meditative procedure performed by two practitioners: they mentally establish the five vāyus (vital functions) and then unite the mind with prāṇa and apāna as a preparatory step for focused contemplation.